Dobruca aqqında meraklılar

150-200 metrenin altında Qara Deñiz neredeyse oksigensiz: dünyanın en büyük anoksik havzası, orada batmış gemiler yüzyıllar boyunca neredeyse bozulmadan qalır.

2018'de Qara Deñiz'de dünyanın en eski bozulmamış batığı bulundu: antik vazolarda resmedilenlere benzeyen 2400 yıldan eski bir Yunan gemisi.

Qara Deñiz bir zamanlar tatlı su gölü idi; «tufan» teorisine göre Akdeniz suları yaklaşıq 7500 yıl önce Boğaz'dan daldı.

Kostence Romanya topraklarında kesintisiz yaşanan en eski şeer: Tomis'in kuruluşundan bu yana 2500 yıldan fazla.

Kostence kazinosu ruleti sadece bir neçe on yıl barındırdı, ama her iki cihan harbinde de hastane oldu.

Kostence'deki Ceneviz feneri XIII. asırda bütün Qara Deñiz ticaretini kontrol eden Ceneviz tüccarlarını hatırlatır.

Qara Deñiz'in tuzluluğu okyanusun yaklaşıq yarısı: bu yüzden göze daha az «cakıyor».

Tuna ağzından 45 km uzakta Yılan Adası antik çağda bütün Yunan dünyasında meşhur tapınağı olan Aşil'in kutsal adası idi.

Năvodari plajı Avrupa'nın en genişlerinden: bazı yerlerde setten suya 200 metreden fazla qum.

Kostence limanı Qara Deñiz'in en büyük limanı; Çernavoda köprüsünü de tasarlayan Anghel Saligny'nin planlarıyla inşa edildi.

Mamaia 1906'dan beri modern kurort olarak düzenlendi: villalar, kazino ve promenad, 1960'lardan soñraki turizm patlamasından çoq önce.

Qara Deñiz'e suv neredeyse sadece nehirlerden gelir: Tuna tek başına havzaya giren tatlı suyun yaklaşıq %70'ini getirir.

Kostence'de modern Romanya'nın en eski faal feneri çalışır: Ceneviz feneri, sembolik olarak yeniden faal, ortaçağ limanını hatırlatır.

Dobruca qıyısında Qara Deñiz'den daha yüksek konsantrasyonlu tuzlu göller var: Techirghiol, Tatlageac, Siutghiol.

Tomis Roma döneminde su kemeri ve hamamları vardı: şeer Moesia Inferior vilayetinin en kentsel yerleşmelerinden biri idi.

Kostence yarımadasına setle bağlı Ovidiu adası sürgün şairin adını taşır ve Roma harabelerini barındırır.

Rumeni qıyısı yaklaşıq 244 km, neredeyse tamamı Dobruca'da, Vama Veche'den Sulina koluna.

Techirghiol çamuru sapropelik sınıfta: göl dibinde oksigensiz ortamda binlerce yıldır oluşur.

Tuna Deltası Romanya'nın en genç arazi biçimi: nehir yılda yaklaşıq 40 metre büyümeye devam eder, denize yılda 60-70 milyon ton alüvyon boşaltır.

Delta Avrupa'nın en büyük pelikan kolonisine ev sahipliği yapar: Avrupa adi pelikan popülasyonunun %60'tan fazlası burada yuva qurar.

Letea ormanı, Avrupa'nın en kuzey subtropik ormanı, 25 metreye varan asmalar ve kumullar arasında özgür yaşayan vahşi atlar barındırır.

Sulina eski feneri bugün denizden 2 km'den fazla uzakta: delta o qadar büyüdü ki 1870'te qıyıda inşa edilen fener şehrin ortasında qaldı.

Sulina'da Avrupa Tuna Komisyonu döneminde ondan fazla dil günlük konuşulurdu; kozmopolit mezarlıq tüm mezheplerden mezarları, bir qorsaninki de dahil, saklar.

Tüm zamanların en büyük kano sporcusu Ivan Patzaichin (7 olimpiyat madalyası) sadece su yoluyla ulaşılabilen balıqçı köyü Mila 23'te doğdu.

Tuna Deltası'ndaki sazlıq dünyanın en büyük kompakt sazlıq alanını oluşturur: yaklaşıq 1700 km².

Delta'da 300'den fazla kuş türü ve dev mersin balıklarından bir neçe santimetrelik balığa qadar yaklaşıq 135 balıq türü yaşar.

Sulina kolu Avrupa Tuna Komisyonu çalışmalarıyla 92'den 64 km'ye qısaltıldı: Romanya'nın ilk büyük «Avrupa» mühendislik projesi.

Tuna morin balığı, dünyanın en büyük göçmen tatlı su balığı, 1000 kilogramı aşabilir; XX. asra qadar dev örnekler Tuna ağzında avlanırdı.

Tuna Deltası Avrupa'nın biyosfer qoruqlığı ağı UNESCO Dünya Mirası'na tamamen dahil edilen tek deltası.

Mila 23 köyü neredeyse yalnızca su yolu veya toprak yollarla ulaşılabilir: ülkenin geri qalanına kalıcı karayolu köprüsü yoq.

Caraorman dünyadaki az qumul ormanlarından biri: asırlıq meşeler doğrudan qumul üzerinde büyür.

Deltanın sembol balığı mersin balığı neredeyse yok olma noktasına geldi: yapay üretim yavaş yavaş geri getiriyor.

Chilia kolu Tuna'nın büyük ölçüde yön değiştirilmemiş tek kolu: nehrin debisinin yaklaşıq %60'ını taşır.

Sulina'da Avrupa Tuna Komisyonu 1856-1921 arasında nehrin uluslararası idaresi olarak çalıştı.

Delta'da ağ ile balıqçılıq sıkı düzenlenir: birçoq bölge ticari avlanmaya qapalı.

Caraorman'daki Qızıl Göl yazın qırmızı algler suyunu boyadığı için öyle adlandırılır.

Delta'da 45.000'den fazla daimi sakin var, oysa birçoq ziyaretçi tamamen vahşi sanır.

Măcin Dağları Romanya'nın en eski dağları: 300 milyon yıldan fazla önce, dinozorlardan önce hersin orogenezi sırasında oluştu.

Dobruca'nın en yüksek noktası Țuțuiatu tepesi sadece 467 metre, ama Măcin bir zamanlar Alpler boyutunda bir sıradağ idi, erozyon aşındırdı.

Măcin Dağları Milli Parkı Avrupa'da pontik stepanın Balkan ormanları ve hercin qayaları ile bu qadar küçük alanda buluştuğu tek yer.

Măcin graniti Bükreş ve Kostence'yi döşedi: Friuli'den Greci köyüne yerleşen İtalyan taş ustaları nesiller boyu kesti.

Măcin'de Romanya'nın en büyük kara kaplumbağası Hermann kaplumbağası yaşar, daha sıcak dönemlerden qalan qorunan relikt tür.

Dobruca yılanı ve diğer yılan ve kertenkele türleri Măcin'i ülkede en zengin herpetofaunayı barındıran bölge yapar.

Çıplaq qaya sırtlarıyla Pricopan sırtı «en yaşlı ama en vahşi görünümlü dağlar» diye anılır Romanya'da.

Măcin Dağları üzerinden Avrupa'nın büyük kuş göç yollarından biri «via Pontica» geçer: sonbaharda bir günde binlerce leylek ve yırtıcı körilebilir.

Țuțuiatu tepesi antik çağda «Mons Macin» diye anılırdı: Romalılar onu Tuna sınırında referans noktası sayardı.

Măcin graniti bugün de qullanılır: «macin» taşı inşaatta dayanıklılığı için değerlidir.

Măcin Dağları Milli Parkı 2000'de kuruldu, 11.000 hektar stepa ve qaya arazisini qorur.

Măcin'de bölgeye özgü Dobruca safranı (Colchicum Dobrogense) büyür.

Greci köyü yıllıq İtalyan bayramları düzenler: cemaat köken Friuli ile bağını korur.

Măcin Dağları volkan degil: lavdan degil, hercin metamorfik qaya ve granitten oluşur.

İlkbaharda Pricopan'da step yabani çiçeklerle kaplanır: yabani fesleğen, Dobruca lâlesi, safran.

Fântânele-Cogealac'ta Avrupa'nın en büyük karasal rüzgar parkı çalışır: yüzlerce türbin tam Dobruca stepasında.

Dobruca Qayaları 140 milyon yıl önceki mercan resiflerinin qalıqlarıdır, o zaman burada tropik bir okyanus vardı.

Murfatlar bağları antik çağdan beri şarap üretir: bölgede Roma üzüm presleri ve 2000 yıllıq şarap amphoraları bulundu.

Çernavoda yanında bulunan Hamangia «Düşünen Adam» yaklaşıq 7000 yaşında ve dünyanın en değerli 10 arkeolojik eserinden biri sayılır.

Mecidiye şeeri 1856'da Osmanlılar tarafından sıfırdan Qırım'dan gelen qırgınmlı qırımtatar mültecileri içün inşa edildi ve sultan Abdulmecid'in adını taşır.

Tuna-Qara Deñiz kanalı gemilerin Kostence'ye yolunu yaklaşıq 400 km qısaltır ve tarihte Süveyş Kanalı ile qıyaslanabilecek en büyük hafriyat işlerinden biridir.

Dobruca stepası Romanya'nın tek otantik pontik stepası: otları ülkenin geri qalanındaki çayırlardan çoq Ukrayna ve Qazaqstan'a benzer.

Adamclisi'de Romalılar Tuna vilayetlerindeki tek büyük zafer anıtını qaldırdı: Tropaeum Traiani, açıq ovada kilometrelerce uzaktan körinir.

Tuna-Qara Deñiz kanalı 35 yıllıq çalışmadan soñra 1984'te açıldı: 95 km uzunluk, 70 m genişlik.

Mecidiye sultan Abdul Medgid'den resmi Türkçe adı olan Romanya'daki az sayıdaki şeerlerden biridir.

Dobruca ovası Romanya'dan ihraç edilen buğday ve ayçiçeğinin önemli bir bölümünü üretir.

Çernavoda'da yerel müze Hamangia Düşünen Adam'ın 1956'da köy yanında bulunan replikasını sergiler.

Murfatlar bağları şarabı onlarca ülkeye ihraç eder: bölge 1987'den beri DOC.

Dobruca Qayaları doğa anıtı ilan edildi: qireçtaşı oluşumları 140 milyon yıldan eski.

Fântânele-Cogealac Romanya'da nüfus başına en çoq rüzgar türbinine sahip köy.

Dobruca stepası step köstebegi ve Tuna şahinini barındırır, Avrupa düzeyinde nadir türler.

Histria Romanya topraklarında ilk parayı MÖ V. asırda bastı: yunus üzerinde kartal gümüş paralar.

Romanya topraklarında yazılı kaynakta anılan ilk yerleşme Argamum, MÖ VI. asırda Miletli Hekataios tarafından zikredilir.

Şair Ovidius, imparator Augustus tarafından Tomis'e sürgün edildi ve burada «Tristia»yı yazdı: bugünkü Romanya topraklarında kaleme alınan ilk büyük edebi eserler.

Çernavoda köprüsünün dayanıklılıq testinde (1895) Anghel Saligny ekibiyle bir qayıqta, 15 lokomotif saatte 80 km hızla üzerinden geçerken durdu.

1971'de şiddetli yağmurdan soñra bulunan Niculițel mahzeni Avrupa'da bozulmadan qalan en eski şehit mezarlığı.

Dobruca adı XIV. asırda Tuna ile deñiz arasında bir devlet yöneten despot Dobrotici'den gelir.

Kostence Carol I Camii Romanya'nın betonarme ilk anıtsal yapısı, Hristiyan bir kralın Müslüman cemaate armağanı.

Basarabi-Murfatlar'daki 1000 yılından önce kireçtaşına oyulmuş kilisecikler run, glagolit ve kiril yazıları taşır: aynı duvarlarda üç alfabe.

Mangalia'daki Esmahan Sultan Camii (1573) antik Callatis qale duvarlarından çıqarılan taş bloklarla inşa edildi.

Mircea cel Bătrân kendini «Dobrotici ülkesinin despotu» diye adlandırırdı: Dobruca Osmanlı fethinden önce Eflak'a aitti.

Tomis Roma municipium statüsü aldı: sakinleri İtalya'dakilere yaqın haklara sahipti.

Enisala su üzerinde hâlâ görünen duvarları olan tek ortaçağ Dobruca qalesi.

Halmyris 1980'lerde yeniden keşfedildi: şehitlerin moaşları 2001'de bulundu.

Capidava ev tanrısına (Lar) adanmış bir sunak saklar: Roma adeti Tuna'ya taşındı.

Babadag XVII. asırda Dobruca paşalarının merkezi idi: Osmanlı bölgesi buradan yönetilirdi.

Noviodunum (Isaccea) Roma filosu Classis Flavia Moesica'ya ev sahipliği yaptı: Tuna devriye gemileri.

Argamum (Orgame) MÖ VI. asırdan belgeli: yazıda Histria'dan daha eski.

Çernavoda köprüsü toplam 4087,95 m: karayolu köprüsü, demiryolu köprüsü ve erişim yolu.

Basarabi-Murfatlar 1957'de uçaktan keşfedildi: kireçtaşında gizli altı kaya kilisesi.

Callatis buğday ve balığı bütün Yunan dünyasına ihraç etti: callatis amphoraları Mısır'dan Qırım'a qadar bulunur.

1913 sayımında Dobruca'da onbeşten fazla etnik grup yaşardı: Romanya'nın en çoq kültürlü bölgesi.

Delta'daki Lipovanlar 1654 din reformasından soñra buraya sığınan eski rit Ruslardır; kiliseleri mavi kubbeleriyle tanınır.

Tulça vilayetindeki Greci köyü Romanya'nın «küçük İtalyası»: 1880'de Friuli'den gelen taş ustaları adlarını, tariflerini ve Katolik kilisesini bugüne qadar korudu.

Mecidiye ve Babadag yüzyıllar boyunca önemli Osmanlı merkezleri idi: Babadag XVII. asırda Dobruca paşalarının merkezi oldu.

Delta'nın kuzeyindeki Ukrainler 1775'ten soñra burada «Tuna Sicie'si» kuran Zaporojya kazaklarının torunlarıdır.

Dobruga Almanları 1841-1891 arasında Almanya'dan degil Rus stepalarından geldi; 1940'ta «Heim ins Reich» programıyla neredeyse 15.000 kişi sürüldü.

Erdel mocanları kışın qoyunlarını buz üzerinden Tuna'yı geçirirdi: göçerlik 1878'den çoq önce Transilvanya ile Dobruca'yı yüzyıllarca bağladı.

Qumda qahve, baklava, qırımtatar çeşkeki ve Lipovan balıq borşu Dobruca mutfağını Romanya'nın en qarmaqarışıq yapar.

Dobruga Yahudilerinin Kostence, Tulça ve Babadag'da sinagogları vardı: cemaat limanların gelişimine katkıda bulundu.

Gagauzlar Türki dil konuşur ama Ortodoks Hristiyan: Avrupa'da nadir bir sentez.

Cerna'daki Megleno-Romenler Romanya'da qalan tek kompakt Meglen cemaati.

Horahane Dobruca'nın Müslüman Romaları: ülkede neredeyse eşsiz bir varlıq.

Çerkesler Dobruca kuzeyinde qısa süre yaşadı: Slava Cercheză adını korur.

Dobruca mutfağı Lipovan borşu, Türk baklavası, Rumeni sarması ve Delta balığını birleştirir.

Babadag'da bugün de ülkenin en eski camilerinden biri faal: Ali Gazi Paşa, 1610.

Dobruca 1878'de Bağımsızlıq Savaşı'ndan soñra modern Romanya'ya dahil oldu.

1930 sayımı Dobruca'da Rumenler, Ukrainler, Türkler, qırımtatarlar, Bulgarlar, Yahudiler, Yunanlar ve başqa etnik grupları saydı.

Delta Lipovan balıq borşu açıq ateşte kazanda, taze balıq, soğan ve acı biberle pişirilir.

Qumda qahve yavaşça, sıcak qum üzerinde cezvede hazırlanır: Osmanlı cemaatlerinden gelen, qıyıda korunan adet.

Qırımtatar çeşkeki Qırım'dan Dobruca'ya sığınanların sembol tatlısı: peynirli yahut patatesli tatlı hamur.

Dobruga baklavası Yunan baklavasından farklı: daha çoq şerbet, ceviz ve bazen kuru üzüm.

Razim ve Delta'dan tuzlanmış balıq Lipovan balıqçıların eski koruma yöntemiyle quyashta şişlerde kurutulur.

Murfatlar şarabı antik çağda ihraç edilirdi: tepelerde Roma üzüm presleri bulundu.

Izgara balıq saramurasi qıyı balıqçılarının favori yemeği: basit, tuz, limon ve mămăligă ile.

Telemea peynirli ve yeşillikli Dobruca böreği Erdel böreğinden farklı: daha ince yufka, tuzlu peynir.

Kazanda quzu güney Dobruca Türk ve qırımtatar köylerinde bayram yemeği.

Tuna'da ağzında yakalanan hamsi XX. asra qadar bütün Orta Avrupa'da incelik sayılırdı.

Adi pelikanın Tuna Deltası'ndaki kolonisi Avrupa'nın en büyüğü: yılda 3500'den fazla çift yuva qurur.

Letea ormanı vahşi atları barındırır: insanlar tarafından bırakılan atların torunları, kumullar arasında özgür yaşar.

Măcin Dağları'ndaki Hermann kaplumbağası 80 yıldan fazla yaşayabilir: Romanya'nın en büyük kara kaplumbağası.

Dobruca yılanı zararsız ama etkileyici bir yılan: 2 metreyi aşabilir.

Tuna beluga mersin balığı 1000 kg ve 5 metreye ulaşabilir: en büyük göçmen tatlı su balığı.

Göçmen kuşlar Dobruca'yı koridor qullanır: sonbaharda binlerce leylek Delta üzerinden Afrika'ya uçar.

Razim gölü bir zamanlar Qara Deñiz körfezi idi: bir neçe asır önce qum seti ile ayrıldı.

Mağara yarasa qayaları Dobruca Qayalarında yaşar: qireçtaşı mağaralar qorunan kolonilere ev sahipliği yapar.

Deniz qara dutu qıyı kumullarında büyür: meyveler yenilebilir ve çoq tuzlu.

Dobruca agapidası nadir bir bitki, Balkan endemizmi, sadece Dobruca'nın bir neçe yerinde yetişir.

Kostence 300.000'den fazla nüfusa sahip ve Qara Deñiz qıyısının en büyük şeeri, ülkeyi deñize bağlayan limanı ile.

Tulça Romanya'nın Tuna qıyısında, Delta girişindeki tek belediyesi.

Mangalia ülkedeki en eski şeerlerden biri: Callatis MÖ VII. asırdan.

Mecidiye 1856'da sıfırdan inşa edildi: yerde eski Rumeni yerleşmesi yoqtu.

Sulina Romanya'nın en doğu şeeri: boylam yaklaşıq 29°40′ E.

Jurilovca Lipovan köyü, kilisede ve evde hâlâ eski Rusça konuşulur.

Mila 23 Ivan Patzaichin'in köyü: 1949'da burada doğan, kanoqda 7 olimpiyat madalyası.

Măcin yanındaki Greci «küçük İtalya»: Friuli adlarını taşıyan aileler XIX. asır geleneğini korur.

Cerna dünyadaki tek kompakt Megleno-Romen köyü: cemaat burada yoğunlaşmış.

Vama Veche kurort degil köy: inşaat rejimi Mamaia'dan çoq daha kısıtlı.

Tuna kaynaktan Sulina'ya 2860 km akar: son kilometreler Dobruca'dan geçer, nehir üç kola ayrılır.

Sulina kolu deniz gemileri için tek seyrüsefer qanallı kol: kanallanmasaydı Kostence Romanya'nın derin deniz limanı tek qalacaktı.

Razim ve Bugeac gölleri Qara Deñiz körfezleriydi: Gura Portiței qum seti son asırlarda onları ayırdı.

Techirghiol gölünün kaynağı yoq: suv yeraltı suyundan ve deñiz sızıntısından gelir, bu yüzden tuzlu ve sapropelik çamurlu.

Isaccea'da Tuna'nın güneydoğu Avrupa'nın en önemli doğal geçitlerinden biri var: ordular antik çağdan beri buradan geçti.

Tuna-Qara Deñiz kanalı Çernavoda'yı Agigea'ya bağlar ve gemilerin yolunu Tuna ağzına göre yaklaşıq 400 km qısaltır.

Chilia kolunda Romanya'nın en izole köylerinden bazıları yaşar: qışın buz günlerce seyrüseferi durdurabilir.

Tuna suyu yılda onlarca milyon ton alüvyon Delta'ya getirir: onsuz qıyı çoq daha hızlı aşınırdı.

Mahmudia ve Băltenii de Jos'da lotka hâlâ günlük ulaşım aracı, sadece turistik nesne degil.

Tulça yanında kolların birleştiği yerde Tuna ilkbaharda 6000 m³/s'den fazla debi alabilir: Avrupa'nın en büyük nehirlerinden.

«Aziz Gheorghe Hramı» festivali bütün Delta'dan balıqçıları toplar: lotka kutsaması eski bir ritüel, sadece gösteri degil.

Jurilovca'da vărsătoare balıqçılıq adeti korunur: ağlar belirli günlerde qayıktan atılır, cemaat takvimine göre.

Dobruca horası sıkı çemberde, küçük adımlarla oynanır: Balkan, qırımtatar ve Rumeni etkileri aynı ritimde karışır.

«Kurban Bayramı» güney Dobruca Türk köylerinde kazanda quzu ve akraba ziyaretleriyle kutlanır.

Lipovanlar Julian takvimine göre Paskalya'yı kutlar: bazen diğer Ortodokslardan bir hafta geç.

Söğüt dalından sepet örmek Delta'da hâlâ yapılır: balıq ve sebze sepetleri Tulça pazarlarında satılır.

Măcin yanındaki Greci'de İtalyan cemaati Friuli şarkıları ve yemekleriyle akşamlar düzenler, büyüklerinin dilini korur.

Babadag'daki eski Osmanlı merkez pazarı Aziz Dimitri gününde hâlâ bölgenin tüccarlarını toplar.

Lipovan cemaatlerinde yumurta boyama geometrik semboller nesilden nesile aktarılır.

Sfântu Gheorghe film festivali Romanya'da eşsiz: Tuna ile deñiz arasında, neredeyse sadece su yoluyla ulaşılabilen köyde gösterimler.

Ovidius hayatının son dokuz yılını Tomis'te (MS 8-17) geçirdi ve bu dünya köşesi hakkında tek Latin edebi tanıklığı bıraktı.

Anghel Saligny Çernavoda köprüsü yarışmasını 36 yaşında qazandı: yabancı firmaların projeleri reddedilmişti.

Ivan Patzaichin kanoqda 4 olimpiyat altını qazandı: Mila 23'te doğdu ve su sporlarını Romanya'da popülerleştirdi.

Vasile Pârvan 1914'te Histria kazılarını açtı: modern Rumeni arkeolojisinin temellerini Dobruca qıyısında attı.

Mircea cel Bătrân Osmanlılardan önce Dobruca'yı kontrol etti ve kendini Dobrotici ülkesinin despotu diye adlandırdı.

Kraliçe Maria Kostence Carol I Camii'nin inşasını destekledi: dönem için cemaatler arası uzlaşma nadir bir jest.

Gheorghe Leon, savaşlar arası Kostence belediye başkanı, fale, su kemeri ve sokak aydınlatması ile şeeri modernleştirdi.

Dimitrie Cantemir yazılarında Tuna ve Dobruca stepasını XVIII. asır Avrupa okuyucularına anlattı.

Traian Dac galibiyetinden soñra Adamclisi'de Tropaeum Traiani qaldırdı: bütün ovadan körinen anıt.

Mühendis Elie Radu 1987'de Saligny köprüsünden demiryolu trafiğini alan yeni Çernavoda köprüsünü tasarladı.

Kostence Roma Mozaikli Yapı 850 m²'den fazla antik döşemeyi örter: Qara Deñiz'deki en büyük Roma mozaiklerinden biri.

Kostence müzesindeki Glykon, insan saçlı yılan, MS II. asır bronz heykel, dünyada eşsiz.

Hamangia kültürü (MÖ 5000-4600) Çernavoda yanındaki köyden adını alır: Düşünen Adam dünya müzelerinde sembolü.

Callatis'te Yunan papirüsü bulunan bir mezar vardı: Romanya'da bulunan tek antik papirüs belgesi.

Adamclisi Tropaeum Traiani 1970'lerde yerinde yeniden inşa edildi: orijinal metoplar anıt yanındaki müzede.

1910'da açılan Kostence kazinosu güneydoğu Avrupa'nın en önemli Art Nouveau binalarından biri.

Basarabi kaya kiliseleri aziz resimleri ve run yazıları taşır: erken ortaçağ Avrupa'sında nadir alfabelik kanıt.

Histria üç üst üste medeniyet gördü: Yunan, Roma ve erken Bizans, aynı burunda.

Avrupa Tuna Komisyonu'nun Sulina eski feneri bugün müze: hidrografların orijinal planlarını saklar.

Enisala qalesi Cenevizliler tarafından qireçtaşı tepede inşa edildi: taş deniz ve kara yoluyla, ticaret yolları üzerinden getirildi.

Tuna Deltası 1991'den beri UNESCO biyosfer qoruqlığı: ziyaret qaideleri pelikan yuvalarını ve üreme alanlarını qorur.

Letea ormanı 1938'den beri sıkı qorunan bölge: erişim sadece ARBDD yetkili rehberle, belirlenmiş rotalarda.

Letea vahşi atları beslenmemeli ve qorkutulmamalı: faunayı rahatsız etmek qoruqlıqda cezalandırılır.

Monofilament ağ ile avlanma Delta'nın birçoq bölgesinde yasak: mersin balığı ve yuvalayan türleri qorur.

Măcin Dağları Milli Parkı qorunan bitkilerin toplanmasını yasaklar: Dobruca safranı endemik tür.

Pelikan kolonileri dürbünle uzaqtan seyredilir: qayıkla yuvalara yaqınlaşmak yumurtaların terk edilmesine yol açabilir.

Tuna'nın getirdiği plastik atıq Delta'ya ulaşır: birçoq balıqçı kanallardaki çöpü yerel temizlik eylemlerinde toplar.

Hızlı tekne turizmi bazı kanallarda sınırlı: gürültü kuşları ve köy sakinlerini rahatsız eder.

Histria yanındaki Sinoe gölü göçmen kuşlar için habitat: ilkbaharda qayıq yavaş sürülmeli.

Dobruca'da kuş gözlemi en verimli ilkbahar ve sonbaharda, «via Pontica» Delta ve Măcin üzerinden geçerken.